21 LEKCJI NA XXI WIEK - Juval Noah Harari
Książka, którą mam dziś do przedstawienia jest prawdopodobnie jedną z najbardziej wartościowych, jakie udało mi się w tym roku przeczytać. Nigdy nie miałem okazji pojawić się na wykładzie z historii świata, a już o globalnych problemach w więcej niż kilku słowach bardzo trudno jest powiedzieć coś mądrego. A że zbliżają się święta, tym bardziej miło mi podzielić się tą pozycją.
Harari jest profesorem historii, ukończył Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie, a także studiował na Uniwersytecie Oxfordzkim. Jego filozoficzno-naukowe opowieści sprawiły, że współcześnie stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych naukowców-pisarzy i popularyzatorów wiedzy. Izraelskie pochodzenie nadaje jego wywodom uniwersalny charakter, bowiem czy może być coś bardziej pierwotnego dla kultury europejskiej niż judaizm i często specyficzne rozumienie pewnych zagadnień, co widać na przestrzeni książki. Jeśli chcecie spróbować zmierzyć się z jego tezami to Krótka historia ludzkości dostępna jest za darmo w serwisie YouTube w języku angielskim. https://www.youtube.com/watch?v=CGhTQ4iruLc&list=PLfc2WtGuVPdmhYaQjd449k-YeY71fiaFp
21 lekcji zostało podzielone na 21 rozdziałów, z których każdy ma za zadanie oddać jeden z najważniejszych problemów zdefiniowanych przez autora. Dodatkowo rozdziały łączą się w części o sugestywnych nazwach: Wyzwanie technologiczne, Wyzwanie polityczne, Desperacja i nadzieja, Prawda, Wytrwałość (ang. Resilience). Trudno nie oprzeć się urokowi krótkich, acz treściwych sformułowań, obrazowych metafor i pewnej elegancji wywodu. Wraz z autorem mamy okazję stanąć na skraju przepaści dzielącej poszczególne klasy społeczne, ażeby potem rozważyć ich przyczyny. Następnie poznajemy powody, które sprawiają, że tak naprawdę bardzo trudno jest wprowadzać prawdziwą ekologię. Widzimy własną bezsilność wobec politycznych rozgrywek, a na koniec przyglądamy się dotychczas znanym ludzkości religiom i ich próbom nadawania znaczenia ludzkiemu działaniu. Szczególnie duże wrażenie wywarło na mnie formułowanie bardzo prostych wniosków w oparciu o poprzednie rozważania, które w efekcie prowadziły do przełomowych dla mnie odkryć. Dla przykładu – do tej pory nigdy nie udało mi się w Królu lwie zobaczyć w istocie przystosowanej do zachodniej kultury opowieści o dharmie i hinduskim cyklu życia.
Sama konstrukcja i podział zagadnień prowadzi nas pewną drogą: na początku stajemy wobec znanych nam problemów – praca, wolność, równość – ażeby potem zobaczyć problemy spowodowane ludzką ułomnością i głupotą. Na końcu autor stara się odnaleźć spokój i odpowiedź na pytanie o swoją rolę w takim świecie. Jak sam zauważa – możemy wierzyć w rozmaite opowieści, które przyjmujemy za swoje drogi. Często są one jednak sprzeczne i niedokończone. Bardziej należy więc samemu nadawać sens – „odpowiedź na pytanie Kim jestem? nigdy nie jest opowieścią”.
Na koniec zachęcam każdego do sięgnięcia po artykuły Harariego, w których prezentował niektóre ze swoich przemyśleń zawartych w książce, kiedy przygotowywał się do wydania. Bardzo serdecznie każdemu polecam podejść do tej książki z otwartą głową, bo wtedy dopiero możemy naprawdę zrozumieć o jakich skalach i jak wielkich zagadnieniach rozmawiamy.
Wybrane artykuły:
1. The Theatre of Terror – Guardian:
https://www.theguardian.com/theobserver/2004/nov/21/features.review7
2. Y.N. Harari on Big Data, Google and the end of free will – Financial Times:
https://www.ft.com/content/50bb4830-6a4c-11e6-ae5b-a7cc5dd5a28c
3. Salvation by Algorithm: God, Technology and New 21st Century Religion – New Statesman:
4. Humankind – The Post-Truth species – Bloomberg:
https://www.bloombergquint.com/opinion/humankind-the-post-truth-species
5. Universal Basic Income is Neither Universal nor Basic – Bloomberg:
Komentarze
Prześlij komentarz